پريروز عصر . بعد مشغول نوشتن شده سفرهء ناهار داخل شد . شاه برخاست جائى رفتند . موقع مكث نبود آمديم . نمىدانم اسم اين ملاقات و مجلس را التفات و خجالت از عزل بگذارم يا بىالتفاتى و كراهت از ملاقات . پائين آمده كسى فرستاديم از صدراعظم عذر بخواهد كه خسته بوده شهر رفتيم . صدق الدوله حاكم قزوين حكومت قزوين را به مرتضى خان صدق الدوله پيشخدمت همايونى داده‌اند . مىگويند ايلات و قراسوران هم جزو حكومت شده . مشهور است صدراعظم راضى نبوده و سه روز محض اين فقره قهر كرده و درب خانه نيامده است . الان هم قرار گذاشته براى ماليات ديگرى برود و از فراشخانه و كشيك‌خانه غلام و فراش برود كه صدق الدوله سرخود نباشد . بدى اوضاع - رقابت دول اوضاع خيلى شلوغ است . مردم خيلى متوحش ، علما در رنجش . گرانى اندازه ندارد . كاه و جو هيچ وجود ندارد . استقراض از دول خارجه امكان پيدا نكرده . از هر دولتى خواستند قرض كنند دولت ديگر نگذاشت ، به‌جهت آن‌كه در عالم « پلتيك » واضح و آشكار دول است كه هركس امروز به دولت ايران تنخواهى معتنابه بدهد در نفس الامر مالك بالاستحقاق ايران است . از اين جهت به رقابت يكديگر ممكن نشد . خزانه و معين الملك آن قواعدى را هم كه ميل داشتند براى ماليهء ايران مجرا كنند از پيش نرفته بلكه گفتند بيشتر آن تزوير بود كه نظام الملك را از ميانه برداشته عمل به كلى به‌دست خودشان باشد . همين‌قدر مىگويند مواجبهاى كسانى كه در طهران هستند از ولايات برگشت كرده در ركاب خواهند داد . عمل خزانه هم با معين الملك است و به هيچ‌كس پول نمىدهد . خيلى تند و غيور است . كسى جرأت حرف زدن هم ندارد . هيچ‌وقت هم ديده نمىشود . ده روز روزى چهار دفعه بروند اگر يك دفعه ملاقات بشود . نير الدوله و مداخل حكومت طهران نير الدوله هم در حكومت طهران مستقل [ است ] و بقدرى مداخل مىكند كه از اندازه خارج است . قحطى درستى در طهران است . دو ميدان طهران را چندى موقوف كرده بعد